Heb je het al gehoord? De Schijf van Vijf is veranderd. Opnieuw. En als ik zo een beetje om mij heen lees en hoor (en mopper), is niet iedereen daar juichend enthousiast over. Zeg maar gerust: er is collectief gehuild boven een boterham met hummus.
Want de Schijf kijkt tegenwoordig niet alleen meer naar gezond eten, maar ook naar duurzaam. Je bord moet nu niet alleen goed zijn voor jezelf, maar óók voor de planeet, de ijsberen en vermoedelijk de moestuin van de buurman. Het hulpmiddel om gezond, veilig én duurzaam te eten. Drie vliegen in één klap. Of vijf vakken op één bord.
Het blijven vijf vakken, maar er is flink geschoven. Met name de peulvruchten hebben een VIP‑plek gekregen. Bonen zijn het nieuwe bacon. Wen er maar aan.
Achter de schermen is er druk gerekend: wat heeft de mens nodig, wat kost dat aan broeikasgassen, hoeveel water slurpen we weg en oh ja—PFAS, want anders voelt niemand zich écht ongerust. Ook wordt er gekeken naar leeftijd, geslacht, persoonlijke behoeften en wat je graag eet. Theoretisch dan. De yin en yang van dierlijk en plantaardig moet in balans zijn. Mijn koelkast is inmiddels volledig in verwarring.
Volwassenen moeten voortaan 250 gram peulvruchten per week eten. Tweehonderdvijftig. Gram. Per. Week. Of dat nou zo goed is voor de persoonlijke gasuitstoot vraag ik me serieus af. Ik weet niet hoe dat bij jullie zit, maar als ik bonen eet, heb ik daar de rest van de avond… plezier van. Intern vuurwerk 😜.
Vlees? Dat mag nog maar 300 gram per week. Kijk, ik eet graag vis (minstens één keer per week), en ook wel eens vegetarisch. Maar de rest van de week wil ik toch graag iets wat ooit een naam had. Tegenwoordig haal ik soms halalvlees: lekkerder, malser en ook nog goedkoper. Dat mag vast niet, want het smaakt té goed.
En alsof dat nog niet genoeg is, wordt ook de kaas gehalveerd. Een regelrechte ramp voor deze kaaskop. Mijn bloeddruk schiet omhoog bij de gedachte alleen al.
Waar de Schijf totaal geen rekening mee houdt, is dat er ook mensen bestaan met bijvoorbeeld diabetes. Of mensen die medicijnen slikken waarbij je bepaalde groenten moet vermijden. En als je dan óók nog wilt afvallen? Nou, succes. Je eindigt met een glas kraanwater en een diepe zucht.
Twee stuks fruit per dag? Hoppa, de hypo staat alweer op de stoep. Fruit met veel fruitsuiker moet je vermijden: mango, passievrucht, ananas—alles wat lekker is, kortom. Vruchtensap is helemaal een no‑go: suikerbom. En dan zijn er nog de fruitsoorten met veel vitamine K—granaatappel, grapefruit, kiwi, druiven, pompelmoes, cranberry, vijgen—die invloed hebben op bloedverdunners. Kortom: fruit is gezond, behalve als dat niet zo is.
Dan 250 gram groente per dag. Prima. Alleen… groene bladgroenten moet ik zoveel mogelijk laten staan vanwege diezelfde vitamine K. Dag boerenkool, spinazie, broccoli, sla, andijvie, spruitjes, peterselie, raapstelen en zelfs zuurkool. O ja, en je moet ook nog variëren tussen vers, diepvries en pot of blik. Groente uit blik? Persoonlijk vind ik dat culinaire zelfkastijding. Niet alle groente kun je invriezen, dus blijft over: vers. Gevolg? De paar groenten die ik wél mag, komen me na een tijdje mijn neus uit. Inclusief dat laatste sprietje paprika.
Neem een handje noten? Nee hoor—onverzadigde vetten. Niet handig als je wilt afvallen. Verder moet je witbrood, witte pasta, bewerkt vlees en vette snacks vermijden. En zout. Vooral zout. U begrijpt: mijn maaltijden bestaan tegenwoordig uit lucht, twijfel en zelfbeheersing.
Vroeger mocht alles. Brie, biefstuk of filet Americain—zelfs als je zwanger was. Tegenwoordig weet je het gewoon niet meer. Wat mag er nog wél? Water? Ademhalen? Kijken naar eten? De Schijf van Vijf anno nu voelt minder als een richtlijn en meer als een ingewikkeld spelletje Wie ben ik en wat mag ik eten zonder schuldgevoel?
Eet smakelijk. Of zoiets. 🍽️😅
Reactie plaatsen
Reacties